១. ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃប្រព័ន្ធពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សនៅកម្ពុជា
នៅកម្ពុជា អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) តម្រូវឱ្យនិយោជកទាំងអស់ដើរតួជាភ្នាក់ងារកាត់ទុកពន្ធលើ ប្រាក់បៀវត្ស (ToS)។ យោងតាមបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ ពន្ធនេះត្រូវតែគណនា កាត់ទុក និងបង់ជូនរដ្ឋជារៀងរាល់ខែឱ្យបានមុន ថ្ងៃទី ២៥ នៃខែបន្ទាប់ តាមរយៈប្រព័ន្ធ e-Filing ផ្លូវការរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។
កាតព្វកិច្ចពន្ធត្រូវបានគណនាលើ ប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធប្រចាំខែ ដែលរួមមាន ប្រាក់ខែគោល ប្រាក់ថែមម៉ោង ប្រាក់រង្វាន់ ប្រាក់កម្រៃជើងសារ និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីដកការអនុគ្រោះបន្ទុកគ្រួសារស្របច្បាប់។
កាលវិភាគសារពើពន្ធប្រចាំខែ៖
• ថ្ងៃទី ១៥ នៃខែ៖ ធនាគារជាតិ NBC ចេញផ្សាយអត្រាប្តូរប្រាក់ផ្លូវការសម្រាប់គណនាពន្ធ ToS
• ថ្ងៃចុងខែ៖ បិទបញ្ជីវត្តមាន និងបង្កើតប័ណ្ណបើកប្រាក់ខែ USD/KHR
• ថ្ងៃទី ២៥ នៃខែបន្ទាប់៖ កាលបរិច្ឆេទកំណត់ចុងក្រោយសម្រាប់ដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធ e-Filing ជូន GDT
ការដាស់តឿនអនុលោមភាពពន្ធដារ៖ ការយឺតយ៉ាវ ឬមិនបានកាត់ទុកពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស នឹងរងការពិន័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពី GDT រួមមាន ប្រាក់ពិន័យពី ១០% ដល់ ៤០% បូករួមការប្រាក់យឺត ១.៥% ក្នុងមួយខែ។ ប្រើប្រាស់ ប្រព័ន្ធគណនាប្រាក់ខែ AttendKH ដើម្បីស្វ័យប្រវត្តិកម្មកិច្ចការនេះ។
២. កម្រិតពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សតាមអត្រាកើន (បុគ្គលិកនិវាសនជន)
កម្រិតពន្ធតាមអត្រាកើនឡើងដែលកំណត់ដោយប្រកាស និងច្បាប់សារពើពន្ធជាធរមានត្រូវបានគិតជា ប្រាក់រៀល (KHR)៖
| ប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធប្រចាំខែ (រៀល) | សមមូលប្រាក់ដុល្លារ (ប្រហាក់ប្រហែល) | អត្រាពន្ធ | ប្រាក់ត្រូវដកចេញតាមរូបមន្តកាត់ (រៀល) |
|---|---|---|---|
| ៛០ – ៛១,៥០០,០០០ | $០ – $៣៦៥.៨៥ | ០% (លើកលែងពន្ធ) | ៛០ |
| ៛១,៥០០,០០១ – ៛២,០០០,០០០ | $៣៦៥.៨៦ – $៤៨៧.៨០ | ៥% | ៛៧៥,០០០ |
| ៛២,០០០,០០១ – ៛៨,៥០០,០០០ | $៤៨៧.៨១ – $២,០៧៣.១៧ | ១០% | ៛១៧៥,០០០ |
| ៛៨,៥០០,០០១ – ៛១២,៥០០,០០០ | $២,០៧៣.១៨ – $៣,០៤៨.៧៨ | ១៥% | ៛៦០០,០០០ |
| លើសពី ៛១២,៥០០,០០០ | លើសពី $៣,០៤៨.៧៨ | ២០% | ៛១,២២៥,០០០ |
$$\text{ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សប្រចាំខែ} = (\text{ប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធជាប្រាក់រៀល} \times \text{អត្រាពន្ធ}) - \text{ប្រាក់ត្រូវដកចេញ}$$
សម្រាប់បុគ្គលិកដែលថែមម៉ោងនៅថ្ងៃអាទិត្យ ឬវេនយប់ ប្រាក់ថែមម៉ោងត្រូវតែបញ្ចូលក្នុងប្រាក់ចំណូលជាប់ពន្ធតាមអត្រាគុណ ១.៥ ដង និង ២.០ ដង (ស្វែងយល់បន្ថែមក្នុង មគ្គុទ្ទេសក៍ច្បាប់ការងារស្តីពីម៉ោងថែម និង ប.ស.ស.)។
៣. ការកាត់បន្ថយបន្ទុកគ្រួសារ (Family Allowances)
ដើម្បីកាត់បន្ថយបន្ទុកពន្ធលើគ្រួសារបុគ្គលិក ច្បាប់ពន្ធដារកម្ពុជាអនុញ្ញាតឱ្យនិយោជកកាត់បន្ថយប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធសម្រាប់ បន្ទុកគ្រួសារ៖
- កូនក្នុងបន្ទុក៖ ៛១៥០,០០០ រៀល (~$៣៦.៥០ ដុល្លារ) ក្នុងមួយខែសម្រាប់កូនម្នាក់ (អាយុក្រោម ១៨ ឆ្នាំ ឬក្រោម ២៥ ឆ្នាំប្រសិនបើកំពុងបន្តការសិក្សាពេញម៉ោង)។
- សហព័ទ្ធ (ប្តី ឬប្រពន្ធ)៖ ៛១៥០,០០០ រៀល (~$៣៦.៥០ ដុល្លារ) ក្នុងមួយខែសម្រាប់សហព័ទ្ធដែលជាមេផ្ទះ (មិនមានប្រាក់ចំណូលជាប់ពន្ធ)។
ឧទាហរណ៍នៃការគណនា៖
បុគ្គលិកម្នាក់មានប្រាក់បៀវត្សរ៍ ៛៣,២០០,០០០ រៀល/ខែ ដោយមានប្រពន្ធជាមេផ្ទះ និងកូនតូច ២ នាក់៖
ប្រាក់កាត់បន្ថយបន្ទុកគ្រួសារសរុប = ៣ × ៛១៥០,០០០ = ៛៤៥០,០០០ រៀល
ប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធសុទ្ធ = ៛៣,២០០,០០០ - ៛៤៥០,០០០ = ៛២,៧៥០,០០០ រៀល
ស្ថិតក្នុងកម្រិតពន្ធ ១០%៖
ពន្ធត្រូវបង់ = (៛២,៧៥០,០០០ × ១០%) - ៛១៧៥,០០០ = ៛១០០,០០០ រៀល (~$២៤.៣៩ ដុល្លារ)
៤. ការកំណត់បុគ្គលិកនិវាសនជន និងអនិវាសនជន
ស្ថានភាពនិវាសនភាពសារពើពន្ធមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើការគណនាពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស៖
| ស្ថានភាពសារពើពន្ធ | លក្ខខណ្ឌវិនិច្ឆ័យច្បាប់ | អត្រាពន្ធអនុវត្ត | សិទ្ធិកាត់បន្ថយបន្ទុកគ្រួសារ |
|---|---|---|---|
| និវាសនជន (Resident) | មានទីលំនៅដ្ឋានក្នុងកម្ពុជា ឬស្នាក់នៅកម្ពុជា ≥ ១៨២ ថ្ងៃ ក្នុងអំឡុងពេល ១២ ខែ | តាមអត្រាកើន (០% – ២០%) | ទទួលបាន (១៥០,០០០ រៀល/នាក់) |
| អនិវាសនជន (Non-Resident) | ស្នាក់នៅកម្ពុជា < ១៨២ ថ្ងៃ ក្នុងអំឡុងពេល ១២ ខែ | អត្រាថេរ ២០% | មិនទទួលបានឡើយ |
ការព្រមាន៖ ជនបរទេស ឬអ្នកជំនាញដែលមកបំពេញការងាររយៈពេលខ្លីនៅភ្នំពេញ ត្រូវជាប់ពន្ធកាត់ទុកក្នុង អត្រាថេរ ២០% លើប្រាក់ចំណូលសរុប ដោយមិនទទួលបានការលើកលែងពន្ធក្នុងកម្រិត ០% ឬការកាត់បន្ថយបន្ទុកគ្រួសារឡើយ។ ពិនិត្យការរៀបចំកិច្ចសន្យាការងារត្រឹមត្រូវក្នុង មគ្គុទ្ទេសក៍កិច្ចសន្យា FDC និង UDC។
៥. ពន្ធលើប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម (FBT)
អត្ថប្រយោជន៍ដែលផ្តល់ឱ្យបុគ្គលិកក្រៅពីប្រាក់ឈ្នួលធម្មតា ត្រូវបានចាត់ទុកជា ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម (Fringe Benefits) ហើយត្រូវជាប់ពន្ធដាច់ដោយឡែកក្នុង អត្រាថេរ ២០% ដែលជាបន្ទុកផ្ទាល់របស់និយោជក៖
- ការផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅ ផ្ទះជួល ឬការស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ។
- ការផ្តល់រថយន្ត ឬថ្លៃសាំងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន។
- ការបង់ថ្លៃសាលាឱ្យកូនបុគ្គលិក។
- អាហារឥតគិតថ្លៃដែលមិនត្រូវបានផ្តល់ជាទូទៅដល់បុគ្គលិកទាំងអស់នៅកន្លែងធ្វើការ។
$$\text{ពន្ធ FBT ត្រូវបង់} = \text{តម្លៃទីផ្សារនៃអត្ថប្រយោជន៍} \times ២០%$$
សូមកត់សម្គាល់ថា ប្រាក់បំណាច់អតីតភាពការងារស្របច្បាប់ រហូតដល់ ១៥ ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំ ត្រូវបានលើកលែងទាំងស្រុងពីពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស និងពន្ធអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម។
៦. គ្រប់គ្រងប្រាក់បៀវត្សរ៍ជារូបិយប័ណ្ណពីរ (USD/KHR) ជាមួយ AttendKH
ដោយសារអាជីវកម្មផ្លូវការជាង ៨៥% នៅកម្ពុជាកំណត់ប្រាក់បៀវត្សរ៍ជា ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក ($) ការបំប្លែងទៅជា ប្រាក់រៀល (៛) ដើម្បីដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធប្រចាំខែជូន GDT អាចបង្កជាកំហុសឆ្គងធ្ងន់ធ្ងរប្រសិនបើប្រើប្រាស់អត្រាប្តូរប្រាក់មិនត្រឹមត្រូវ។
យោងតាមការណែនាំរបស់ GDT អត្រាប្តូរប្រាក់ដែលត្រូវប្រើសម្រាប់ការគណនាពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សប្រចាំខែ គឺ អត្រាផ្លូវការរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) ដែលចេញនៅថ្ងៃទី ១៥ នៃខែជាប់ពន្ធ។
AttendKH ជួយសម្រួលកិច្ចការនេះដោយស្វ័យប្រវត្តិ៖ ១. ទាញយកអត្រាប្តូរប្រាក់ផ្លូវការរបស់ NBC ដោយស្វ័យប្រវត្តិ៖ ប្រព័ន្ធទាញយកអត្រាប្តូរប្រាក់ថ្ងៃទី ១៥ របស់ធនាគារជាតិដោយផ្ទាល់។ ២. គណនាកម្រិតពន្ធ និងបន្ទុកគ្រួសារភ្លាមៗ៖ បញ្ចូលព័ត៌មានកូន និងប្រពន្ធម្តង ប្រព័ន្ធនឹងគណនាប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធ និងពន្ធត្រូវកាត់ទុកជាប្រាក់ដុល្លារដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ៣. ទាញយកឯកសារសម្រាប់ GDT e-Filing ដោយចុចតែម្តង៖ បង្កើតឯកសារ CSV / Excel ស្របតាមទម្រង់ផ្លូវការរបស់ប្រព័ន្ធពន្ធដារ GDT ភ្លាមៗ។ ៤. ទូទាត់ប្រាក់បៀវត្សរ៍តាមបាគង៖ ផ្ទេរប្រាក់បៀវត្សរ៍សុទ្ធតាម បាគង KHQR ទៅកាន់ធនាគារជាង ៥០ ដោយមិនគិតថ្លៃសេវា។
ធ្វើឱ្យការគ្រប់គ្រងពន្ធ និងប្រាក់ខែកាន់តែងាយស្រួលក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ $១/នាក់/ខែ លើ ទំព័រតម្លៃ AttendKH ឬ ទាក់ទងក្រុមការងាររបស់យើងនៅភ្នំពេញ ដើម្បីទទួលបានការប្រឹក្សាផ្ទាល់។
